Tarihçe


Sungurlu’nun Geçmişi

Sungurlu’nun, adını Sunguroğlu Mehmet Bey’den aldığı rivayet edilir. Sungurlu, Osmanlı döneminde Sivas eyaletine bağlıydı.

Sungurlu yöresi, sırasıyla Asurlular, Hititler, Frigler, Kimmerler, Moğollar, İskender, Galatlar ve Romalıların yönetiminde bulunduktan sonra  da Bizanslıların eline geçmiştir. Anadolu kapılarının Türklere 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi ile açılmasından sonra Sungurlu ve yöresi Danişment Ahmet Gazi tarafından Bizanslılardan alınarak Türklerin idaresine ve egemenliğine geçmiştir.

Anadolu’nun birçok bölgesi gibi bu bölge de ilk çağlardan beri gelmiş geçmiş çeşitli, kültür medeniyetlerin izlerini taşır. Yörede ilk yerleşmeler Kalkolitik dönemde (M.Ö. 3000) olmasına rağmen, uygarlığın gelişmesi daha sonraki yıllarda olmuştur. M.Ö. 1800-M.Ö. 1200 yıllarında Anadolu’da yaşayan yerli kavimlerden Hattiler bu bölgeyi önemli bir yerleşim merkezi haline getirmiştir. Daha sonra bölgeye hakim olan Hititler ise Hattuşa’yı (Boğazköy’ü) başkent yapmışlardır.

Asurlu tüccarların yapmış olduğu “Karum” denilen iş merkezinin burada kurulması, Karadeniz, Akdeniz ve Ege havzasının Kuzeydoğu Anadolu ile İran Yaylası’na bağlanan ve tarihte “Kral Yolu” olarak bilinen, ünlü ticaret yolunun da buradan geçmesi bölgenin önemini iyice arttırmıştır. Tarihi Kral Yolu’nun  tabiat şartları etkisiyle, bölgede hangi güzergahı takip ettiği bilinmemekle beraber bazı ipuçlarından yola çıkarak, Sarıkaya Köyü’nün doğusunda Hacıbağ, güneyinde Dutluk (Öteyüz mevkii), Müdü Köyü’nün güneybatısında bulunan Karice’nin Gedik mevkiinden geçmiş olması muhtemeldir.

Bu düşünceyi kuvvetlendiren bulgular arasında;

  1. Mezar kalıntılarının doğu ve batı ekseninde olması,
  2. Yukarıda bahsettiğimiz güzergahta bulunan sivri tepelerin oyularak, geçişe uygun hale getirilmesi.
  3. Adı geçen güzergahın yol için elverişli olması
  4. Delice’nin Höyük’e geçişin kısa mesafeli olması gibi…

Sungurlu’da bulunan başlıca yapılar:

  • Ulu Cami
  • Eski Hamam.
  • Eski karakol
  • Saat kulesi (Restore edildi)
  • Sungurlu konakları
  • Taş Köprü

Saat kulesi mimari bir yapıttır fakat tarihi nitelik taşımamaktadır. Ulu cami ise selçuklu beylerinden Sungur Bey’den kalmadır. Ulu cami belediye binasının yanında yer almaktadır. Ayrıca mesire yerleri vardır. Örneğin Mesire Tepesi, Toplu dağ gibi.

Sungurlu, adını Ulu cami ve hamamını yaptıran Selçuklu Beyi Sungur Han’dan gelmektedir.

Tarihi eser yerleri olmamasına karşın çokta uzak olmayan Alacahöyük,Hattuşaş vb. yerleri gezebilirsiniz. Alışveriş imkânları ve insanlarının oldukça sıcakkanlı olması sebebiyle tamda yaşanabilir bir yerdir.

Cumhuriyet Dönemi

1921 yılına kadar Ankara Vilayetine bağlı bir sancak merkezi olan Çorum, sonradan müstakil bir sancak, 24 Nisan 1924 tarihinde de il (vilayet) olmuştur. Alaca, İskilip, Mecitözü, Osmancık ve Sungurlu İlçeleri de Çorum’a bağlanmıştır. Boğazkale Bucağı ilçemize bağlı iken 04.07.1987 gün ve 3392 sayılı kanunla müstakil bir ilçe haline gelerek ilçemizden ayrılmıştır.

Sungurlu İlçesinin tarihte iki yerleşim merkezi olmuştur:

1.Eski Sungurlu: Bugünkü Sungurlu’nun batısındadır. Şimdiki Kuzuluk (Akçay ve Tuğcu arasında) denilen yerde kurulmuştur. Eski Sungurlu “Küçük Kıyamet” adı verilen 1509 tarihinde 40 dakika aralıkla süren depremle yıkılmış ve şehir bugünkü yerine inşa edilmiştir. Eski Sungurlu’nun çok geniş yer kapladığı, 80.000 nüfusa ve 20.000 haneye sahip olduğu tahmin edilmektedir.

2.Yeni Sungurlu: Eski Sungurlu’nun depremle yok olmasından sonra şehir biraz doğuya doğru Sarıtepe eteklerinde yeniden kurulmuştur. Yeni Sungurlu kurulduğu günden beri 4 isim değiştirmiştir.

a) Kalınsaz: Yavuz Sultan Selim 1515 tarihinde doğu seferine giderken, şimdiki bağların içinden geçen göç yolundan (Gökkaya mevkiinden Karşıyaka Semtine gelen mezarlığın yanından geçen yol) Sungurlu’ya geldiği ve Manastır Tepesinin ön tarafındaki boşlukta konaklamıştır. Yavuz Sultan Selim’in “amma da sazlık” demesinden dolayı Kalınsaz adını almıştır.

b) Budaközü: Şehrin ortasından geçen Budaközü Çayına ithafen söylenmiştir.

c) Sungurlu: Maraş Bey’in zulmünden kaçıp gelen Sungur Bey’e ithafen denmiştir.

Sungurlu, Osmanlı İmparatorluğu Döneminde 1866 yılında ilçe ve belediye olmuştur. İlk Belediye Başkanlığı görevine de Ermeni asıllı Gregoryan Efendi atanmıştır.